Dobry tłumacz medyczny nie musi znać wszystkich terminów na pamięć.
Musi natomiast wiedzieć, gdzie szukać wiarygodnych informacji i jak je weryfikować.
Dziś przygotowałam dla Ciebie 5 wiarygodnych źródeł terminologii medycznej dla tłumaczy, do których warto zaglądać podczas pracy z dokumentacją medyczną.
Nie wszystkie są słownikami dwujęzycznymi. I właśnie na tym polega ich wartość. Pozwalają nie tylko znaleźć termin, ale przede wszystkim zrozumieć jego znaczenie i zastosowanie.
1. PubMed – literatura medyczna w praktyce
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
PubMed to jedna z najważniejszych baz publikacji z zakresu medycyny i nauk biomedycznych.
Do czego przyda Ci się podczas tłumaczenia?
Przede wszystkim do sprawdzania, jak określone terminy i wyrażenia funkcjonują w autentycznych tekstach medycznych.
Załóżmy, że tłumaczysz opis badania obrazowego i zastanawiasz się nad terminem ground-glass opacity.
W PubMed możesz wyszukać publikacje, w których występuje to określenie, i sprawdzić, w jakich kontekstach klinicznych jest używane. Pamiętaj jednak, że PubMed jest przede wszystkim źródłem literatury medycznej, a nie słownikiem polsko-angielskim.
2. MeSH – Medical Subject Headings
MeSH to kontrolowany słownik terminologii biomedycznej opracowywany przez amerykańską National Library of Medicine.Pomaga identyfikować pojęcia, ich synonimy oraz powiązania terminologiczne.
Przykład:
Szukasz informacji dotyczących myocardial infarction.
W MeSH możesz sprawdzić termin preferowany, terminy powiązane i miejsce danego pojęcia w strukturze terminologii medycznej.To szczególnie przydatne wtedy, gdy musisz rozstrzygnąć, czy dwa podobnie brzmiące określenia rzeczywiście odnoszą się do tego samego pojęcia.
3. IATE – terminologia Unii Europejskiej
IATE to wielojęzyczna baza terminologiczna instytucji Unii Europejskiej.
Znajdziesz w niej terminologię z wielu dziedzin, również medycyny, farmacji i zdrowia publicznego.
Dlaczego warto z niej korzystać?
Ponieważ umożliwia wyszukiwanie odpowiedników terminologicznych w różnych językach, w tym po polsku i angielsku.
Trzeba jednak pamiętać, że nie każdy termin w bazie ma taki sam status i poziom wiarygodności. Warto sprawdzać kontekst, źródła oraz informacje dotyczące danego hasła.
4. NCI Dictionary of Cancer Terms
https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms
Jeżeli tłumaczysz dokumentację onkologiczną, to źródło zdecydowanie warto znać.
Słownik amerykańskiego National Cancer Institute zawiera definicje terminów związanych z onkologią, diagnostyką i leczeniem nowotworów.
Przykład:
Progression-free survival (PFS) – przeżycie wolne od progresji choroby.
W słowniku możesz sprawdzić, co dokładnie oznacza to pojęcie i jak jest stosowane w badaniach klinicznych.To szczególnie ważne przy tłumaczeniu dokumentacji badań klinicznych, w której precyzyjne rozróżnianie punktów końcowych ma kluczowe znaczenie.
5. MedlinePlus – zrozumienie terminologii medycznej
MedlinePlus to serwis informacyjny amerykańskiej National Library of Medicine, w którym znajdziesz przystępne wyjaśnienia wielu zagadnień medycznych.
Jest szczególnie przydatny wtedy, gdy znasz angielski termin, ale chcesz lepiej zrozumieć jego znaczenie.Możesz sprawdzić informacje dotyczące chorób, badań diagnostycznych, procedur i leczenia.
To dobre źródło wiedzy uzupełniającej, choć nie zastępuje specjalistycznej literatury medycznej.
I jeszcze jedna ważna uwaga
Znalezienie terminu w wiarygodnym źródle nie oznacza automatycznie, że znaleźliśmy właściwy odpowiednik tłumaczeniowy.
Zawsze trzeba uwzględnić:
- kontekst kliniczny,
- rodzaj dokumentacji,
- specjalizację medyczną,
- język i kraj docelowy,
- przyjęte konwencje terminologiczne.
Dlatego w tłumaczeniach medycznych tak ważne jest łączenie kompetencji językowych z wiedzą specjalistyczną.
