Jak NIE tłumaczyć tekstów technicznych część V

Jak NIE tłumaczyć tekstów technicznych część V

Angielski i amerykański – dwa różne języki?

Jak na teksty techniczne mogą wpłynąć różnice terminologiczne i dezaktualizacja słownictwa?

Tłumaczenia techniczne nie są dziedziną pozbawioną błędów. Jesteśmy tylko ludźmi i nawet najlepszym tłumaczom przydarzają się pomyłki i błędy wnikające z nieuwagi. Zdarzają się także błędy, wynikające z nieprzygotowania i braku dostatecznej wiedzy z danej dziedziny, której ów tekst dotyczy. Istnieje jeszcze inny powód, który wpływa na tworzenie się błędów i pomyłek w tłumaczonych tekstach  – różnice w terminologii oraz dezaktualizacja słownictwa.

Między poszczególnymi grupami posługującymi się tym samym językiem oficjalnym, jak np. angielskim istnieje wiele różnic, także w zakresie terminologii technicznej. Widać to wyraźnie porównując i zestawiając ze sobą język angielski powszechny w Wielkiej Brytanii i angielski używany w Stanach Zjednoczonych – przez niektórych określany mianem „amerykańskiego”.

Na temat różnic w jednym oficjalnym języku, którym posługują się ludzie na różnych kontynentach stworzono już liczne żarty, a nawet postarano się o wykonanie tłumaczeń całych opowiadań z teoretycznie jednego i tego samego języka przy zastosowaniu maksymalnej liczby odmiennych słów: np. brytyjskiego terminu tipping lorry i amerykańskiego dumping truck – samochód-wywrotka.

W wielu słownikach przy amerykańskich odpowiednikach angielskich zwrotów można spotkać skrót „amlub „US”, który ma na celu oznaczenie amerykanizmów. W niektórych słownikach pod hasłem np. lampa elektronowa można znaleźć dwa odpowiedniki: electronic tubeelectronic valve, pierwszy z nich jest charakterystyczny dla literatury amerykańskiej, drugi zaś brytyjskiej. Podwójne słownictwo nie jest czymś niezwykłym, wykonując tłumaczenie należy jednak pamiętać o różnicach w terminologii skierowanej dla danego angielskiego użytkownika – z Wielkiej Brytanii i Ameryki Północnej. Ułatwi to znacznie zrozumienie tekstu oraz pozwoli uniknąć nieporozumień w odbiorze.

Dezaktualizacja słownictwa technicznego jest czymś powszechnym

Obecnie to terminologia techniczna najszybciej podlega procesom zmian płynności języka. Z tego też powodu tłumacz techniczny zobowiązany jest śledzić zachodzące zmiany zarówno w języku ojczystym jak i obcym.

W niektórych przypadkach dochodzi także do sytuacji, w których tłumacz mieszkając od lat w obcym kraju nabiera pewnych „przyzwyczajeń” językowych, zdarzają mu się wtrącenia w języku obcym i błędy gramatyczne w stosunku do języka ojczystego, czego dobrym przykładem jest oryginalny tekst ogłoszenia z wydawnictwa polonijnego w USA:

„Jeśli Hałasi, To Źle Chodzi”

Po 20,000 tysiącach uciążliwej jazdy, nawet najlepszy clutch potrzebuje zaopatrzenia, aby chodził gładko. Zużyte facings lub facings, które są luźne na plate, powodują szczękanie clutch. Jeśli po długich latach jazdy clutch u naszego Buick szczęka, przyprowadźcie go do nas, a przy pomocy Buick fabrycznych metod i Buick części przyprowadzimy wasz Buick do porządku…

Powyższy przykład prezentuje wszystkie możliwe błędy, jakie mogą zajść w tłumaczeniu przy niedokładnym jego wykonaniu. Mamy więc nieodpowiednio dobrane słownictwo: zaopatrzenie sprzęgła; angielskie wtrącenia: clutch, facings; błąd gramatyczny: hałasi, itp.

                W każdym języku spotkać można wyrazy o podobnym brzmieniu do słów obcego pochodzenia. Tak zwani fałszywi przyjaciele tłumacza bardzo często mogą nieźle namieszać i doprowadzić do poważanych pomyłek  w tłumaczonych tekstach: Kluby Młodych Farmerów… organizują zebrania socjalne – angielskie social gatherings dotyczą zebrań w sensie towarzyskimi i nie mają nic wspólnego z jakąkolwiek akcją socjalną w znaczeniu przyjętym w Polsce.

                Tłumaczenie nazw własnych przez emigrantów nie zamieszkujących ojczyzny od wielu lat także doprowadzić może do błędów: Królowa Elżbieta 2 weszła do służby w 1969 r. – oczywiście w oryginale chodziło o statek a nie osobę. W każdym języku bardzo łatwo przyswoić sobie błędy, spotkać można w tłumaczeniach także rusycyzmy: Wielka Brytania jest wiodąca w radioastronomii.

                Przykłady fałszywych przyjaciół, które doprowadziły do mylnych tłumaczeń można mnożyć w nieskończoność. Znajomość żywego języka jest niezbędna do tłumaczenia tekstów wszelkiej maści, nie tylko technicznych. Dobry tłumacz zobowiązany jest do stałego doskonalenia i odświeżania swojej znajomości języków obcych, którymi posługuje się w pracy, szczególnie w zakresie dziedzin potrzebnych w pracy.    

Źródło: Andrzej Voellnagel: Jak nie tłumaczyć tekstów technicznych

      

Leave a reply

Dalsze korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookies. Więcej informacji

Czym są pliki „cookies”?
Poprzez pliki „cookies” należy rozumieć dane informatyczne, w szczególności pliki tekstowe, przechowywane w urządzeniach końcowych użytkowników przeznaczone do korzystania ze stron internetowych. Pliki te pozwalają rozpoznać urządzenie użytkownika i odpowiednio wyświetlić stronę internetową dostosowaną do jego indywidualnych preferencji. „Cookies” zazwyczaj zawierają nazwę strony internetowej z której pochodzą, czas przechowywania ich na urządzeniu końcowym oraz unikalny numer.

Do czego używamy plików „cookies”?
Pliki „cookies” używane są w celu dostosowania zawartości stron internetowych do preferencji użytkownika oraz optymalizacji korzystania ze stron internetowych. Używane są również w celu tworzenia anonimowych, zagregowanych statystyk, które pomagają zrozumieć w jaki sposób użytkownik korzysta ze stron internetowych co umożliwia ulepszanie ich struktury i zawartości, z wyłączeniem personalnej identyfikacji użytkownika.

Jakich plików „cookies” używamy?
Stosowane są dwa rodzaje plików „cookies” – „sesyjne” oraz „stałe”. Pierwsze z nich są plikami tymczasowymi, które pozostają na urządzeniu użytkownika, aż do wylogowania ze strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej). „Stałe” pliki pozostają na urządzeniu użytkownika przez czas określony w parametrach plików „cookies” albo do momentu ich ręcznego usunięcia przez użytkownika. Pliki „cookies” wykorzystywane przez partnerów operatora strony internetowej, w tym w szczególności użytkowników strony internetowej, podlegają ich własnej polityce prywatności.

Czy pliki „cookies” zawierają dane osobowe
Dane osobowe gromadzone przy użyciu plików „cookies” mogą być zbierane wyłącznie w celu wykonywania określonych funkcji na rzecz użytkownika. Takie dane są zaszyfrowane w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osobom nieuprawnionym.

Usuwanie plików „cookies”
Standardowo oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych domyślnie dopuszcza umieszczanie plików „cookies” na urządzeniu końcowym. Ustawienia te mogą zostać zmienione w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików „cookies” w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym przesłaniu na urządzenie użytkownika. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików „cookies” dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej). Ograniczenie stosowania plików „cookies”, może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie internetowej.

Zamknij